Балдарды коргоо күнү жай мезгилинин биринчи күнүнө туш келип, дүйнө жүзү боюнча 1950-жылдан бери белгиленип келет. Бул күн балдардын укуктарын, өмүрүн жана ден-соолугун коргоо керектиги жөнүндө коомго эскертүү берип турат. Бул тууралуу Улуттук статистикалык комитеттен билдиришти.
2021-жылдын башында Кыргызстанда курагы 18 жашка чейинки 2 миллион 512 миң бала жашаган, алардын жарымынан көбүн (51%) эркек балдар түздү. 2020-жылдын башына салыштырмалуу балдардын саны 56 миң балага же 2,3 пайыза көбөйдү. Ушул жылдын башында балдардын жалпы санынан:
- 44% - 7 жашка чейинки балдар (1 миллион 118 миң адам);
- 43% - 7-14 жашка чейинки балдар (1 миллион 74 миң адам);
- 13% - 15-17 жаштагы өспүрүмдөр (320 миң адам).
Балдардын көпчүлүгү (67%) айыл жергесинде жашашат.
2020-жылы 158 миңден ашык бала төрөлгөн, алардын ичинен 81 миңи эркек балдар жана 77 миңи кыздар, башкача айтканда кыздарга караганда балдар көбүрөөк төрөлгөн.
Жаңы төрөлгөн ымыркайлардын бештен бир бөлүгүнө жакыны (19%) бул катталган никеде турбаган энелердин балдары. Бирок акыркы жылдары мусулмандардын салтына ылайык никелешеүү кеңири жайылып кеткендигин белгилей кетүүгө болот. Ошондуктан юридикалык никеге турбай төрөлгөн балдардын жарым-жартылай бөлүгүнүн иш жүзүндө атасы да, энеси да бар. Муну менен бирге, жаңы төрөлгөн ымыркайлардын санынан 50 пайыз ата-энесинин биргелешкен арызы боюнча, ал эми 50 пайызы энелеринин гана арызы менен катталган, мындай балдар үй-бүлөдө атасыз тарбияланышат.
Өлкөдө жугуштуу ооруларды төмөндөтүү максатында оорулардын алдын алуу боюнча эмдөө иш-чаралары жүргүзүлөт. 2020-жылы 99,6% кургак учукка каршы эмделген 1 жашка чейинки балдарды камтыды, көк жөтөл, дифтерия жана столбняк - 87,1%, корь, эпидемиялык паротит жана краснухага каршы эмделгендердин саны – 93 пайызды түздү.
2020-жылдын аягына карата республикада 18 жашка чейинки жаштагы майыптуулугу бар 32 миңден ашык бала эсептелген, бул ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген адамдардын жалпы санынын 16,5 пайызын түзөт. Жыл сайын 4 миңге жакын бала биринчи жолу майыптуулук статусун алышат.
Кыргызстанда 2020-жылдын аягында 106 миңге жакын, анда 340 миңден ашык бала жашаган үй-бүлөлөр социалдык жактан корголбогон, абалы оор үй-бүлөлөр болуп катталган. Өлкөдө ата-энесинин багуусунан ажыраган балдардын үй-бүлөлөрүндө жашоо жана тарбиялануусуна болгон укуктарды иштетүү боюнча системалуу иштер жүргүзүлүүдө.
2020 -жылдын аягында үй-бүлөлүк тарбияланууда 13,9 миң бала болгон, анын ичинен 5,4 миңи томолой жетимдер, анын 8,3 миңи – камкордук көрүүдө жана башкалардын багуусунда, 5,6 миң бала багып алынган. 2020-жылдын ичинде ата-энесинин багуусусуз калган 18 жашка чейинки курактагы 1,9 миң балдар жана өспүрүмдөр табылган, анын ичинде 674 - томолой жетимдер.
